Σε μια σημαντική αναδίπλωση προχώρησε το Υπουργείο Πολιτισμού, αποφασίζοντας την αφαίρεση του εμβληματικού φρουρίου του Επταπυργίου (Γεντί Κουλέ) στη Θεσσαλονίκη από τον κατάλογο των μνημείων που προορίζονταν για παραχώρηση σε ιδιώτες έναντι τιμήματος, για τη διοργάνωση «γαστρονομικών» και κοινωνικών εκδηλώσεων.
Η απόφαση αυτή έρχεται ως άμεσο αποτέλεσμα των σφοδρών και συντονισμένων αντιδράσεων από την τοπική αυτοδιοίκηση, επιστημονικούς φορείς, αλλά και εκατοντάδες προσωπικότητες των γραμμάτων και των τεχνών, οι οποίοι έκαναν λόγο για «υπέρτατη ασέβεια» απέναντι σε έναν φορτισμένο τόπο μαρτυρίου και ιστορικής μνήμης.
Το χρονικό των αντιδράσεων και το μέτωπο των 300 ακαδημαϊκών
Η αρχική συμπερίληψη του Γεντί Κουλέ στη λίστα του Οργανισμού Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων (ΟΔΑΠ) προκάλεσε άμεσα ένα κύμα οργής στη Θεσσαλονίκη και σε ολόκληρη τη χώρα.
Σημείο καμπής αποτέλεσε η ανοιχτή επιστολή διαμαρτυρίας που συνυπέγραψαν περισσότεροι από 300 πανεπιστημιακοί, ερευνητές και άνθρωποι του πολιτισμού. Στην επιστολή τους τόνιζαν με έμφαση ότι η εμπορευματοποίηση και η μετατροπή των πρώην φυλακών σε χώρο «πριβέ» δεξιώσεων ελίτ αποτελεί προσβολή για όσους φυλακίστηκαν, βασανίστηκαν και εκτελέστηκαν εκεί κατά τη διάρκεια των πιο σκοτεινών περιόδων της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας.
Παράλληλα, έντονη ήταν η θεσμική πίεση από τον Δήμαρχο Θεσσαλονίκης, Στέλιο Αγγελούδη, ο οποίος ζήτησε ρητά την εξαίρεση του μνημείου, τον Δήμο Νεάπολης-Συκεών, καθώς και τον Σύνδεσμο Φυλακισθέντων και Εξορισθέντων Αντιστασιακών 1967–1974.
Η υποχώρηση του Υπουργείου Πολιτισμού
Υπό το βάρος των έντονων αυτών πιέσεων, η Υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, ανακοίνωσε την αφαίρεση του Επταπυργίου από τον σχετικό κατάλογο. Το Υπουργείο αναγνώρισε ουσιαστικά ότι ο ιδιαίτερος χαρακτήρας του Γεντί Κουλέ ως τόπου μαρτυρικής ιστορικής μνήμης επιβάλλει μια εντελώς διαφορετική αντιμετώπιση και προστασία από τις τυπικές λογικές εμπορικής «αξιοποίησης».
Η εξέλιξη αυτή απέδειξε στην πράξη ότι τα ιστορικά ορόσημα μιας πόλης δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται αποκλειστικά ως οικονομικοί πόροι. Το Επταπύργιο παραμένει ένας ζωντανός χώρος μνήμης και πολιτισμού, προσβάσιμος σε όλους τους πολίτες, προστατευμένος από την εμπορευματοποίηση.
