Μια από τις πιο συγκινητικές και ιστορικές στιγμές για την πολιτιστική κληρονομιά της χώρας εκτυλίσσεται στη Θεσσαλονίκη. Σήμερα, 10 Οκτωβρίου 2026, παρουσιάστηκαν επίσημα στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού τα 53 βυζαντινά και μεταβυζαντινά κειμήλια που επαναπατρίστηκαν από τη Βουλγαρία. Η παρουσίαση έγινε από την υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, με τα ιερά αυτά αντικείμενα να επιστρέφουν στην ελληνική γη μετά από 109 ολόκληρα χρόνια.
Τα ανεκτίμητης αξίας θρησκευτικά αντικείμενα είχαν κλαπεί το 1917, κατά τη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, από μοναστήρια της Μακεδονίας. Η επιστροφή τους αποτελεί τον καρπό μιας ιστορικής συμφωνίας πολιτιστικής ανταλλαγής και συστηματικών διπλωματικών προσπαθειών.
Λίνα Μενδώνη: «Μια ξεχωριστή μέρα για τη Μακεδονία»
Στην ομιλία της, η υπουργός Πολιτισμού υπογράμμισε τη σημασία του επαναπατρισμού, χαρακτηρίζοντας τη συμφωνία με τη γειτονική χώρα ως «απολύτως θετική».
«Πήραμε πολύτιμα εκκλησιαστικά και ιστορικά κειμήλια», δήλωσε χαρακτηριστικά η κ. Μενδώνη, συμπληρώνοντας ότι τα αντικείμενα αυτά φέρουν «πολύ μεγάλη ιστορική, αρχαιολογική αλλά και συναισθηματική αξία». Όπως επεσήμανε η υπουργός, η επιστροφή τους κλείνει μια εκκρεμότητα αιώνων, δικαιώνοντας τις προσπάθειες της ελληνικής πλευράς.
Οι Θησαυροί που Επέστρεψαν στο «Σπίτι» τους
Αναλυτική παρουσίαση του συνόλου των κειμηλίων (που χρονολογούνται από τον 16ο έως τον 19ο αιώνα) έκανε η διευθύντρια του Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού, Φλώρα Καραγιάννη. Η συλλογή αποτυπώνει το μεγαλείο της εκκλησιαστικής τέχνης και περιλαμβάνει:
Σπάνια Χειρόγραφα και Κώδικες: Εκκλησιαστικά κείμενα και περγαμηνές.
Ιερά Εκκλησιαστικά Σκεύη: Περίτεχνοι λιτανευτικοί σταυροί, λειψανοθήκες και εικόνες.
Μνημειώδη Ξυλόγλυπτα: Με κορυφαία εκθέματα έναν εξ ολοκλήρου ξυλόγλυπτο επισκοπικό θρόνο (από τη Μονή Τιμίου Προδρόμου), μια εντυπωσιακή ξύλινη θύρα και ένα αναλόγιο με ένθετη διακόσμηση.
Μέχρι πότε μπορείτε να τα δείτε στη Θεσσαλονίκη
Το κοινό έχει μια μοναδική, περιορισμένη ευκαιρία να θαυμάσει συγκεντρωμένους αυτούς τους θησαυρούς. Η ειδική παρουσίαση στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού θα διαρκέσει έως τις 5 Νοεμβρίου 2026.
Αμέσως μετά, τα κειμήλια θα πάρουν τον δρόμο της οριστικής επιστροφής στους φυσικούς τους χώρους: στη Μονή Εικοσιφοίνισσας, στη Μονή Τιμίου Προδρόμου Σερρών, καθώς και στην Ιερά Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης.
Τα ανεκτίμητης αξίας θρησκευτικά αντικείμενα είχαν κλαπεί το 1917, κατά τη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, από μοναστήρια της Μακεδονίας. Η επιστροφή τους αποτελεί τον καρπό μιας ιστορικής συμφωνίας πολιτιστικής ανταλλαγής και συστηματικών διπλωματικών προσπαθειών.
Λίνα Μενδώνη: «Μια ξεχωριστή μέρα για τη Μακεδονία»
Στην ομιλία της, η υπουργός Πολιτισμού υπογράμμισε τη σημασία του επαναπατρισμού, χαρακτηρίζοντας τη συμφωνία με τη γειτονική χώρα ως «απολύτως θετική».
«Πήραμε πολύτιμα εκκλησιαστικά και ιστορικά κειμήλια», δήλωσε χαρακτηριστικά η κ. Μενδώνη, συμπληρώνοντας ότι τα αντικείμενα αυτά φέρουν «πολύ μεγάλη ιστορική, αρχαιολογική αλλά και συναισθηματική αξία». Όπως επεσήμανε η υπουργός, η επιστροφή τους κλείνει μια εκκρεμότητα αιώνων, δικαιώνοντας τις προσπάθειες της ελληνικής πλευράς.
Οι Θησαυροί που Επέστρεψαν στο «Σπίτι» τους
Αναλυτική παρουσίαση του συνόλου των κειμηλίων (που χρονολογούνται από τον 16ο έως τον 19ο αιώνα) έκανε η διευθύντρια του Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού, Φλώρα Καραγιάννη. Η συλλογή αποτυπώνει το μεγαλείο της εκκλησιαστικής τέχνης και περιλαμβάνει:
Σπάνια Χειρόγραφα και Κώδικες: Εκκλησιαστικά κείμενα και περγαμηνές.
Ιερά Εκκλησιαστικά Σκεύη: Περίτεχνοι λιτανευτικοί σταυροί, λειψανοθήκες και εικόνες.
Μνημειώδη Ξυλόγλυπτα: Με κορυφαία εκθέματα έναν εξ ολοκλήρου ξυλόγλυπτο επισκοπικό θρόνο (από τη Μονή Τιμίου Προδρόμου), μια εντυπωσιακή ξύλινη θύρα και ένα αναλόγιο με ένθετη διακόσμηση.
Μέχρι πότε μπορείτε να τα δείτε στη Θεσσαλονίκη
Το κοινό έχει μια μοναδική, περιορισμένη ευκαιρία να θαυμάσει συγκεντρωμένους αυτούς τους θησαυρούς. Η ειδική παρουσίαση στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού θα διαρκέσει έως τις 5 Νοεμβρίου 2026.
Αμέσως μετά, τα κειμήλια θα πάρουν τον δρόμο της οριστικής επιστροφής στους φυσικούς τους χώρους: στη Μονή Εικοσιφοίνισσας, στη Μονή Τιμίου Προδρόμου Σερρών, καθώς και στην Ιερά Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης.
